Święci Cyryl i Metody (ok. 815-885) to apostołowie Słowian.
Konstanty, zwany Filozofem który otrzymał imię zakonne Cyryl i jego starszy brat Michał o imieniu zakonnym Metody urodzili się na pograniczu Słowiańszczyzny w Sołuniu -Tesalonikach, w bogobojnej rodzinie. Obaj odznaczali się wybitnymi zdolnościami i wykształceniem.

Cyryl po studiach pod kierunkiem patriarchy Focjusza w Konstantynopolu przyjął święcenia i stanowisko bibliotekarza przy kościele Hagia Sophia. Szybko zrezygnował z tego zajęcia i przeniósł się do klasztoru nad Bosforem. Objął katedrę filozofii w akademii cesarskiej, ale niedługo potem udał się na górę Olimp w Bitynii, gdzie już od ok. 840 r. przebywał jego starszy brat Metody. Obydwaj na polecenie cesarza Bizancjum udali się z misją do Chazarów, ludów nad Morzem Czarnym, którzy ulegli judaizmowi, by uczestniczyć w dyskusjach apologetycznych między chrześcijanami, żydami i saracenami.

Znajomość hebrajskiego i syryjskiego umożliwiała im prowadzenie debat. Prawdopodobnie w 862 r. bracia sołuńscy zostali wyznaczeni przez cesarza Michała III i patriarchę Fozjusza do udania się na zaproszenie Rościsława na misję ewangelizacyjną do księstwa wielkomorawskiego. Cyryl i Metody od początku przyjęli zasadę odprawiania liturgii w języku słowiańskim, zachowując istniejący obrządek. Z tego powodu potrzebowali tekstów liturgicznych i biblijnych w nowym języku. Cyryl stworzył alfabet słowiański - głagolicę opierając się na piśmie grecki, ale wymowie Słowian.

Pomyślny przebieg misji na Morawach i w Panonii zachęcał ich do udania się do Konstantynopola po nowych misjonarzy. Opatrzność skierowała jednak Cyryla i Metodego do Wenecji, gdzie na synodzie bronili swych metod misyjnych i wprowadzenia języka słowiańskiego do liturgii. W 867 r. udali się do Rzymu. Papież Hadrian II zalecił odprawianie liturgii w języku słowiańskim w niektórych bazylikach Wiecznego Miasta i uroczyste złożenie ksiąg liturgicznych na ołtarzu w kościele Matki Boskiej, zwanym Fatne. Metodemu udzielił święceń kapłańskich, natomiast Cyryl wstąpił do klasztoru, w którym zmarł 14 lutego 869 r. Został pochowany w kościele św. Klemensa w Rzymie.

Metody kontynuując dzieło Cyryla ponownie udał się na Morawy. Według zalecenia papieża Hadriana Msza św. odprawiana była tam w języku słowiańskim, a lekcje i Ewangelia czytane były po łacinie, a następnie po słowiańska W 869 r. podczas drugiego pobytu w Rzymie Metody otrzymał sakrę biskupią i godność arcybiskupa. Objął metropolię w Sirmium (niedaleko obecnego Belgradu), której podporządkowano Panonię. Wywołało to konflikt z biskupami bawarskimi, który doprowadził do uwięzienia Metodego w 870 r. i postawienia go przed sądem synodu bawarskiego. Do zwolnienia abpa Metodego w 878 r. doprowadził dopiero papież Jan VIII, mianując go legatem apostolskim do ewangelizacji Słowian.

Metody działał także poza swoją metropolią. Ok. 880 r. ochrzcił czeskiego księcia Borzywoja i jego żonę Ludmiłę oraz doprowadził do chrztu księcia Wiślan. Podróżował do Słowian Bałkańskich i do Konstantynopola. Zmarł na Morawach 6 kwietnia 885 r. w Welehradzie lub Mikulcicach. Papież Jan Paweł II ogłosił w 1980 r. św. Cyryla i św. Metodego głównymi, obok św. Benedykta, patronami Europy. Święto patronalne 14 lutego, a w kościołach wschodnich 11 maja.