Dzień Matki Bożej Różańcowej zostało ustanowione na pamiątkę zwycięstwa floty chrześcijańskiej nad wojskami tureckimi. Sułtan turecki Selim II pragnął podbić całą Europę i zaprowadzić w niej wiarę muzułmańską. Ówczesny papież, św. Pius V, znając te zamiary zachęcał cały świat katolicki do modlitwy. Bractwa różańcowe rozwinęły wtedy szczególnie ożywioną działalność.

Dnia 7 października 1571 roku została stoczona pod Lepanto, miejscowością leżącą nad Zatoką Koryncką, wielka bitwa morska pomiędzy flotą chrześcijańską a turecką. Nieoczekiwana zmiana wiatru uniemożliwiła manewry silniejszej militarnie flocie tureckiej, a sprzyjała słabszej flocie chrześcijańskiej. Udało się powstrzymać inwazję Turków na Europę. Zostało w niej zniszczonych po czterech godzinach walki 60 galer tureckich, zginęło 27 000 Turków, 5 000 tysięcy dostało się do niewoli, a z galer zostało uwolnionych bardzo wielu chrześcijan, którzy musieli je obsługiwać jako niewolnicy.

W czasie trwania bitwy papież Pius V sam cały czas trwał na gorliwej modlitwie różańcowej i w wizji widział co dzieje się na polu walki. Kronikarze odnotowali, że podał on wynik bitwy na dwa tygodnie wcześniej, zanim kurier dotarł z tą wieścią do Rzymu!

Pius V dobrze wiedział komu flota chrześcijańska zawdzięcza zwycięstwo a wiara ocalenie. W podziękowaniu za tą wiktorię pozwolił on na obchodzenie święta Matki Bożej Różańcowej w tych kościołach, gdzie było bractwa różańcowe. Kolejny z papieży, Klemens XI w podzięce za zwycięstwo odniesione nad Turkami - pod Belgradem w roku 1716 rozszerzył święto na cały Kościół. W roku 1885 papież Leon XIII polecił odmawiać różaniec przez cały miesiąc październik. Dwa lata przedtem (1883) tenże papież wprowadził do litanii loretańskiej wezwanie: "Królowo Różańca świętego, módl się za nami", a w dwa lata później zalecił, by w kościołach odmawiano różaniec przez cały październik.